अकोले (प्रतिनिधी) – भंडारदऱ्याच्या जंगलामध्ये दरवर्षी साजरा होणारा काजवा महोत्सव यंदा निसर्गाच्या लहरीपणामुळे अंधारात हरवत चालला आहे. जूनच्या सुरुवातीलाच काजव्यांच्या प्रकाशाने उजळणाऱ्या या परिसरात यंदा पावसामुळे काजवेच दिसेनासे झाले आहेत. त्यामुळे दूरदूरून आलेल्या पर्यटकांना निराश होऊन माघारी फिरावे लागत आहे.
भंडारदरा, रतनवाडी, घाटघर आणि कळसूबाई अभयारण्य परिसरात दरवर्षी जून महिन्यात हजारो काजवे झाडाझुडपांवर चमकताना दिसतात. हे दृश्य अनुभवण्यासाठी संपूर्ण महाराष्ट्रातून पर्यटक येथे गर्दी करतात. मात्र यंदाचा महिना अवकाळी पावसाने अक्षरशः व्यापून टाकला आहे. मान्सून वेळेपूर्वी दाखल झाल्यामुळे आणि सततच्या पावसामुळे हवामानात आर्द्रता व गारवा प्रचंड वाढला आहे – जे काजव्यांच्या प्रजनन प्रक्रियेसाठी योग्य नाही.
परिणामतः काजव्यांचा नैसर्गिक प्रकाशमय सोहळा यंदा दिसत नसून, महोत्सवातील सर्व आकर्षणच कमी पडले आहे. पर्यटकांना या विस्मयकारक दृश्याचा लाभ घेता न आल्याने नाराजी व्यक्त होत आहे.
गेल्या काही वर्षांपासून काजवे संवर्धनासाठी पर्यावरणप्रेमी सातत्याने प्रयत्न करत आहेत. अतिरेकी पर्यटनामुळे काजव्यांच्या संख्येत घट झाल्याची तक्रार होत होती. या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणात याबाबत तक्रारी दाखल करण्यात आल्या होत्या. त्यानंतर काही निर्बंधही लावण्यात आले आणि वनविभागाच्या मर्यादित परवानग्यांतर्गत महोत्सव आयोजित केला जात होता. परंतु यंदा निसर्गानेच आपली भूमिका घेतली असल्यासारखा अनुभव येत आहे.
सध्या भंडारदऱ्यात हवामान अजूनही अस्थिर असून काजवे खुलेपणाने दिसण्याची शक्यता क्षीण आहे. या अनपेक्षित निसर्गाच्या बदलामुळे स्थानिक व्यावसायिकांनाही मोठा फटका बसला आहे, कारण काजवा महोत्सवामुळे त्यांचा पर्यटन हंगाम जोरात रंगत असतो.
आता सगळ्यांचे लक्ष पुढील काही दिवसांतील हवामान बदलाकडे लागले आहे. जर वातावरण अनुकूल झाले, तर कदाचित काही प्रमाणात का होईना – पण काजव्यांचे दर्शन घडण्याची आशा अजूनही टिकून आहे.
